De primeur in Trouw: www.aramhasan.com

4-2-2016 op de landelijke studiedag: Psychotrauma en PTSS bij niet-westerse allochtonen, presenteert Aram Hasan zijn nieuwe expertisecentrum.

20160204_131450 20160204_131511

 

Dank voor alle support in 2015, en vol plannen voor 2016…

Het einde van 2015 willen wij benutten om te bedanken voor alle steun die wij hebben mogen ontvangen. Steun klein en groot, in woord en daad en giften zijn voor ons onontbeerlijk om ons werk voort te zetten.
In 2015 hebben we meer aandacht gekregen voor onze activiteiten ten aanzien van de vluchtelingenproblematiek en dat is een beloning voor onze inspanningen.
Deze steun geeft ons de mogelijkheid om ons werk in 2016 met nieuw energie voort te zetten.

Amed 2015 978Amed 2015 970image-b6d7d4cee8194e0aeed75a6e92142f305fae35667772b0f32f4fc24b54b57631-V

Hulpverleners uit Diyarbakir/ Amed ontvangen op 9-10-2015

Psychiaters zonder grenzen heeft zes hulpverleners uit het Sengal vluchtelingenkamp ontvangen. Het belangrijkste doel van deze week was: ondersteuning bij het moeilijke werk met de getraumatiseerde vluchtelingen. Belangrijk is dat zij het werk kunnen volhouden. Uitgebreider verslag van deze week volgt.

12077240_470028429835995_1883536011_n12080923_470028286502676_1397902850_n12165743_471546823017489_1069568257_n12122561_10203568355089682_4353051647840275364_n12075034_10203568355049681_6646065993023047163_n

HUMO 30 september 2015

15-10-2015 Aram Hasan bij Een Vandaag op NPO 1

http://www.eenvandaag.nl/archief?zoekterm=aram+hasan&thema=&datum=

 

Temidden van alle discussie en rumoer rond de komst van de asielzoekers,  krijgen de vluchtelingen steun uit een bijzondere hoek. Hasan is psychiater en oprichter van Psychiaters zonder Grenzen, een organisatie waarmee hij getraumatiseerde vluchtelingen probeert te helpen.

De Syriër Aram Hasan vluchtte zelf in 1997 uit zijn eigen land. Twee jaar later belandde hij in een asielzoekerscentrum in Nederland. Hij studeerde hier geneeskunde.

  • Wat maalt er door de hoofden van hen die naar Europa vluchten? Welke motieven hebben zij, en wat hebben ze meegemaakt? Waarom zijn ze hier, blijven ze hier of wachten ze op de dag om weer terug te keren?

EenVandaag zoekt de Syrische Hasan op. Hij werkt onder andere bij stichting Centrum 45. Dat landelijk centrum behandelt mensen met complexe psychotraumaklachten die het gevolg zijn van vervolging, oorlog en geweld .

Zelf richtte Hasan richtte Psychiaters zonder Grenzen op in 2012. Met Psychiaters zonder Grenzen verleent hij hulp aan getraumatiseerde vluchtelingen in opvangkampen in Turkije en Irak.

Training door Aram en Gea van hulpverleners in vluchtelingenkamp Jezidi’s succesvol.

Hoe kunnen wij mensen helpen met trauma’s als we daar zelf ook mee zitten?


Deze existentiële vraag stelde een cursist en verwoordde daarmee wat sterk leefde bij alle cursisten, tijdens de training voor hulpverleners die in het vluchtelingenkamp voor Jezidi’s werken in Diyarbakir. Deze training werd mede gegeven door psychiater Aram Hasan en Gea Schelee van onze stichting in de week van 5 tot en met 12 april 2015.

Berg Sinjar
Na de aanvallen in Irak door IS vluchtten veel Jezidi’s de berg Sinjar op. Daar werden ze bevrijdt door een gezamenlijke operatie van Koerdische PKK-strijders en YPG en pesjmerga’s. Velen vluchtten vervolgens naar Diyarbakir in zuidoost Turkije. Na hun aankomst woonden zij enkele weken in opvangplaatsen als stadsparken, scholen en sportzalen. Ondertussen werd ongeveer 20 kilometer buiten de stad een groot kamp opgebouwd. Het kamp heeft een redelijke infrastructuur met bestrating, waterkranen en toiletten. Lange tijd woonde er ongeveer 8. 000 Jezidi’s, veel te veel voor dit kamp. Ongeveer 4.500 vluchtelingen zijn inmiddels verspreid over andere kampen zodat het nu nog ongeveer 3.500 inwoners heeft.

Er zijn in Turkije twee soorten vluchtelingenkampen: zogenoemde AFAD-kampen van de staat, gefaciliteerd door onder andere de UNHCR, en kampen van de plaatselijke gemeentes. De kosten voor de opvang van duizenden vluchtelingen zijn voor de gemeentes moeilijk te dragen. Maar de consequenties schuiven ze voor zich uit. Alle mensen die we in Diyarbakir spraken, zien de opvang als een kwestie van geweten. Keer op keer hoorden we dat terug: het is een humanitaire plicht, een kwestie van geweten, ook al is dit een heel arme regio.

Uitgeput
Dit kamp van Jezidi’s valt onder de verantwoordelijkheid de gemeente Diyarbakir en men werkt er samen met de vereniging van de Turks-Koerdische ‘Zuidoost-Anatolische’ gemeenten (GABB). Professionele hulpverleners zijn er veel te weinig. Er is een vaste groep van ongeveer zes mensen die het kamp beheert. Daarnaast werken er veel onbetaalde hulpverleners, soms met vrijstelling van hun normale baan. Veel van hen hebben zich echter, na onafgebroken gewerkt te hebben, de afgelopen acht maanden uitgeput teruggetrokken. De emotionele belasting was te hoog om nog langer door te gaan.

Een flink aantal hulpverleners moest ook weer terug naar hun eigenlijke baan en de pool van vrijwilligers werd daardoor steeds kleiner. Er bleven vooral ongeschoolde vrijwilligers over, die vaak ook geconfronteerd werden met hun eigen geschiedenis van generaties lange vervolgingen. De meesten volgden voor de eerste keer een dergelijke training en de motivatie was dan ook zeer hoog.

Toespraak
De Jezidi’s, die weliswaar Koerden zijn en een Koerdische taal spreken, worden daarbij toch enigszins ervaren als mensen ‘met een andere cultuur’. Ze kennen een andere sociale ordening en een ander geloof dan de plaatselijke bevolking. “In het verleden vingen we Afghaanse, Irakese en Syrische vluchtelingen op, die cultureel dichter bij ons staan. Jezidi’s hebben een andere religie dan de bevolking in deze regio en hun eigen specifieke cultuur,” aldus de gemeentesecretaris in een toespraak aan het begin van de training. Het is belangrijk dan in een training vaardigheden aan te bieden die de omgang met getraumatiseerde mensen uit juist deze cultuur meer verantwoord te laten verlopen. Vanwege zijn grote kennis van de Jezidische gemeenschap kon de van oorsprong Syrische psychiater Aram Hasan ook hierin de nodige handvatten bieden.

Trauma
In vier dagen kan je hulpverleners niet opleiden tot gekwalificeerde professionals in deze ingewikkelde problematiek. Bovendien was het een grote groep van 33 cursisten met zeer verschillende achtergronden en niveaus. Aram en Gea beperkten dan ook bewust de doelstelling van de training en verwerkten er zo weinig mogelijk theorie in. Wel droegen zij uit dat de rollenspelen en oefeningen gebaseerd zijn op beproefde therapieën. Er werd gestart met een inventarisatie van de problemen. De meest pregnante vraag van de hulpverleners was hoe het vol te kunnen houden. Omdat de taken en verantwoordelijkheden niet zijn vastgelegd, moet men bijna alles zelf uitvinden en voelt men zich verantwoordelijk voor bijna alles. Hoe om te gaan we met deze getraumatiseerde mensen? En vooral ook: wat betekent het, hulpverlening te geven aan groepen met ervaringen die ze zelf en hun naasten ook hebben doorgemaakt, verdrijvingen, martelingen, gevangenschap en moorden? Daarbij rust er vaak nog een groot taboe op psychische klachten. Mensen met depressies en angsten worden gezien als ‘gek’. Psychiaters zijn er nauwelijks en mensen met psychische klachten gaan naar de neuroloog.

Angsten
De belangrijkste aanwijzing die Aram en Gea konden gaven was ’luister goed naar jezelf.’ Daarom moet je proberen zo goed mogelijk te reflecteren op je functioneren. En : probeer afstand te nemen als je merkt dat het je teveel wordt. Daarvoor stonden er ontspanningsoefeningen op het programma. Verder werd stilgestaan bij trauma’s en traumatisering en de verschillende therapieën die daarvoor ontwikkeld zijn. Het ging er niet om dat de hulpverleners zelf therapieën moeten gaan geven maar wel dat gedrag van getraumatiseerde mensen herkend wordt. Belangrijk was ook de discussie over het uiten van emoties. De deelnemers bleken niet echt gewend om hun gevoelens te delen met anderen. Zij dachten vaak dat hun emoties ‘vreemd’ of ‘gek’ zijn. Zo noemden ze onder meer de angst om te kort te schieten, angst voor ongelukken op het kamp met jonge kinderen en angst voor agressie en zelfmoorden. Dat ook anderen dit soort gevoelens hadden, leidde tot veel herkenning en opluchting bij de deelnemers.

Luisteren
Aram en Gea benadrukten dat het vooral gaat om luisteren naar de ander. Daarbij moet je je goed realiseren wat je wilt met je vragen. Wil je hulp en advies geven of juist een luisterend oor bieden? En hoe doe je dat dan? Er werd in een rollenspel voorgedaan hóe je luistert naar het verhaal van iemand die heel heftige emoties doormaakte. Daarna werd in groepjes geoefend met luisteren naar elkaar. De cursisten ervoeren het vragen stellen en het luisteren naar elkaars ervaringen als een verlichting. Expressie van problemen maakt dat je je beter voelt, vertelden ze. Vervolgens maakten de trainers duidelijk hoe eigen ervaringen met vervolging en onrecht doorspelen bij hulpverleners. Met een kort rollenspel probeerden zij te laten zien dat het naast elkaar zetten van positieve en negatieve momenten in een ‘ lifeline’ voor zowel de hulpverlener als de hulpvragers zeer belangrijk kan zijn.

Samenvatting en evaluatie
De training bood een basispakket aan vaardigheden voor hulpverleners in het vluchtelingenkamp, zonder specifieke opleiding. Iedere ochtend was vrijwel iedereen weer op tijd aanwezig. Wanneer mensen een belangrijke afspraak hadden verlieten ze de lesruimte om zo gauw mogelijk weer terug te keren. De cursisten leerden elkaar vaak voor het eerst echt kennen en dit riep saamhorigheid op. Aan het einde van de dag, om 16.00 uur, verzuchtten zij: “ Is de les nu al afgelopen? Kunnen we niet nog even doorgaan?”

Ter afsluiting van de trainingsdagen organiseerde de gemeente als dank een diner en kregen Aram, Edien en Gea een officiële onderscheiding. Het was goed te constateren dat de hulpverleners zich gehoord en gesterkt voelden en gewaardeerd door de gemeente Diyarbakir en de medewerkers van ‘Psychiaters Zonder Grenzen’ die dit mogelijk maakten.

11133975_10202694803251432_3992639413748043739_n
Tekst: Dr. Edien Bartels (zij is verbonden aan de Vrije Universiteit, afdeling Sociale en Culturele Antropologie, en is meegegaan om op basis van deze training een werkboek te schrijven waarmee de cursisten in een volgend stadium aan de slag kunnen gaan) en Drs. Trudie Visser (zij is meegegaan om te vertalen en te tolken)

Drs. Marije Koudstaal heeft de foto’s gemaakt.

Training te Diyarbakir / Turkije 4- 11 april 2015

In juli 2014 werd de wrede terreur van toen ISIS wereldnieuws.
Tienduizenden Yezidi’s vluchtte naar de berg Sinjar. Enkele maanden later volgde de aanval op de stad Kobani. Een enorme vluchtelingenstroom kwam op gang van Syrie naar zuid oost Turkije.
De vluchtelingen in de kampen zijn getroffen door het enorme geweld.
Hun huizen zijn verwoest, hun vee gedood en de bezittingen gestolen.
Dierbaren zijn achtergelaten en er is angst voor vermisten.
Naast de behoefte aan primaire levensbehoeften is er op korte termijn ook de noodzaak van
gespecialiseerde psychologisch hulpverlening.
Van 4 tot 11 april 2015 zullen Aram Hasan en Gea Beenakker in samenwerking met Edien Bartels(antropologe en onderzoeker van de VU te Amsterdam) de vluchtelingen kampen rondom Diyarbakir bezoeken en een vier daagse basis training verzorgen voor het herkennen en omgaan met psycho sociale problematiek.

 

 

 

Interview met Aram Hasan in de november editie van het tijdschrift De Psychiater met aandacht voor de activiteiten van Psychiaters zonder grenzen

Act for Peace: vredesweek 2013; Syrië

Psychiater Aram Hasan ‘Sociale integratie is cruciaal voor getraumatiseerde vluchtelingen’